Toponimia de Val do Dubra
DUBRA
Suevo = corriente de agua, río
Eslavo = (dubr) bosque, roble
Irlandés = dobur
Galés = Dwfr= auga, Du = escuro>irlandés moderno: Dubra = escuridade
Galo =verno-dubrón
Córnico = dour

Arabexo
Íbero = (Ara) lugar alto, chan e frío
Celta-precelta= Ara+ég+ium

Albagueira: Indoeuropeo:(alp-alb) = altura, monte
O Burgo: aldea ou poboación moi pequena, dependente de outra principal
O Campo do Río: terreo extenso fóra do poboado de sembrados, árbores e outros cultivos, xunto ó río
A Cancela: límite, barreira natural ou artificial
O Casal: casa ou casas cas súas terras
Os Caseiros: Terras onde viven e traballan os caseiros
Castrillón: O seu nome ven de que houbo un castro(Verhttp://castrosdevaldodubra-patimho.blogspot.com/)
As Cerdeiras: lugar onde había cereixeiras
A Fonte: unha fonte
A Igrexa: onde está a igrexa
O Monte: elevación do terreo normalmente con vexetación espontánea
O Outeiro: pequena elevación de terreo illada e pouca extensión
Outrocanto: (posible) sitio con pedra en ángulo?
O Pino: lat.: pinus = pino
Rebordelos: que está máis alá, fora?
O Vilar: lugar pertencente a unha vila rústica

Bembibre
i.e. = P(B)aemeiobrix(briga)=
P(B)ae=río,
meio=entre,
brix(briga)=fortaleza, lugar en alto; =
fortaleza(lugar en alto) entre ríos

Arcai: i.e.= arc/ark = peña, pedra
Bembibre: indoeuropeo: baemeiobrix
O Campo da Feira: campo onde se celebra a feira
O Casal: casa ou casas cas súas terras
A Corredoira: depresión profunda producida polo paso dos carros e a auga, corgo
A Graciosa: (posible) lugar que foi producto de doazón?
A Mexerica: ?
O Pazo: "casa señorial".
Socortes: ¿baixo das cortes(lugar cerado e cuberto prós animáis)? Lat.: sub.: debaixo de
A Taboada: anaco pequeño de terreo preparado para plantar hortalizas

Buxán
Germánico: Busji: (Comandante?)
Altomedieval: Bus(s)ianus(Xentilicio)

As Cañotas: parte do tronco(talo) da planta que queda unido á raiz despois de cortalo. Lugar de moitos canotos
Carral: lugar de carros, lugar de tránsito de carros
Casais: casas rurales con varias dependencias, casales
A Coruña: Celta-precelta: cor = pedra
Clunia = Pradera? Latín = Corus(vento que ven do noroeste)
O Cruce: lugar nunha encrucillada de camiños
A Igrexa: onde está a igrexa
Montemaior: monte máis grande, maior(mons-tis e maior-rus)
Padrón: (posible) pedrón: pedrafita, menhir
Quintán: (posible) terreo chairo que rodea unha igresia e que antigamente se empregaba coma cemiterio. Tamén se pode referir a unha quinta parte de un terreo...
As Quintáns: (posible) terreos chairos que rodean unha igresia e que antigamente se empregaban coma cemiterio. Tamén se pode referir a unha quinta parte de un terreo...
Reboredo de Abaixo: lat. Roburetum= robustecido, afirmado, consolidado
Reboredo de Arriba: lat. Roburetum= robustecido, afirmado, consolidado
Reboredo do Medio: lat. Roburetum= robustecido, afirmado, consolidado / Cornes = Precéltico= Corn/Carn = pedra, duro
Vilar: lugar pertencente a unha vila rústica
Vilasuso: ?

Coucieiro
Lugar de paso de camiño antiguo polo que moita da súa toponimia teña nomes relativos(O porto, Portomedal...)

Bascuas: ?
Gontar: Germánico: gund = ejército, guerreiro, batalla. Guntharius = guerreiro. Posesivo: de guntharius
Gondiarii, de Gondiarius(gunth+hari)= lucha, luchador . Segunda parte xermánica -ar procedente de harjis = ejército
A Igrexa: onde está a igrexa
Lal: ?
Maxais: ?
O Porto: paso, lugar de paso
Portomedal: Lat. Meta: montón ou columna cónica = paso do alto
Vilalba: i.e.= alb/alp = altura, monte e lat.: villare: pequeño núcleo poboado
Vilar: lugar pertencente a unha vila rústica

Erviñou
Er: paleoeuropeo: raíz hidronímica *ER-, "moverse, fluir": río francés Aron, afl. del Loira.

Abelenda: terreo extenso sen cultivar
Erviñou: ?
San Cristovo: Santo camiñeiro

Niveiro
¿de neve, branco?

A Algaria: ¿lugar ruidoso? (algaria é un rabisaco, xeneta, e a substancia de forte cheiro que desprende, pero creo que non é o caso)
O Barral: lugar donde hai moito barro, barreira
Campana Arriba: ¿campá arriba?
A Igrexa: onde está a igrexa
Nariño: Nariño: nar = i.e. = fluir agua
Niveiro do Medio: ¿de neve, branco?
A Pedregosa: cheo de pedras
A Rocha: rocha grande, penedo
O Seixal: terreo abundante en seixos
A Torre Branca: ¿rocha branca?

Paramos
pre indo-europeo = muy visible, terreno desabrigado

Carballosa: lugar de carballos
A Cavada: Anaco de monte ou terreo sen cultivar que se cava para convertelo en labradío
Paramos: pre indo-europeo = muy visible, terreno desabrigado
O Pombal: lugar onde se crían ou viven as pombas, do lat.: palumbariu
Quintáns: (posible) terreos chairos que rodean unha igresia e que antigamente se empregaban coma cemiterio. Tamén se pode referir a unha quinta parte de un terreo...

Portomeiro
¿paso grande, paso abrigado?

Cerradelo: ¿lugar cerrado? ¿cerca?
Portomeiro: ¿paso grande, paso abrigado?
Vilardoa: ¿vilar de Oa?

Portomouro
Porto mauri= Porto dos antigos

Cernadas: lat.: (terras) cineratas= icineradas, queimadas
Novais: terras que se cultivan de novo ou por primeira vez.
Portomouro de Abaixo(Entrepontes): = ad duos pontes(a do Dubra e a do Tambre) . Porto dos antigos
Portomouro de Arriba: Porto dos antigos
Xermán: ¿xentilicio de Germán?

Rial

Arnexo: arn(celta, precelta)= cauce excavado por corrente de auga

Buiro: da voz céltica bod= auga, charca, fonte; e o latín ariu, = abundancia de auga doce. Ou tamén(Boiro) do xermánico-suevo burio, borio= recinto balado ou pechado
Xermánico: Boiro = aldea.
O Campo de Carlexo: i.e.: car = pedra .
O Campo de Rial: ?
O Campo dos Cochos: pois éso
Carlexo: i.e.: car = pedra
O Carral: lugar de carros, lugar de tránsito de carros
O Castro: esta poboación está sobre un castro. Véxase: http://castrosdevaldodubra-patimho.blogspot.com/
Costenla: ¿que está nunha costa, pendente?
O Foxo: alude ós antigos foxos para caza do lobo.
Loureiro: seguramente houbo un(s) loureiro(s) no lugar
Malvares: ?
Pousada: lat.: pausata = lugar onde se fai alto para descansar, normalmente en lugares elevados, como é o caso
O Rieiro: lugar de paso de augas dun río ou manancial(rielo: regato)
Santo Estevo: estevo significa: "coronado".
Este santo chámase "protomártir", porque tivo o honor de ser o primeiro mártir que derramóu o seu sangue por proclamar a súa fe en Cristo.
Soutiño: Souto pequeno, normalmente de castiñeiros. Rodís= Germánico: hroth= Roderichi, de Rodericus(Rod+ric)= fama, renombre
O Viso: lugar dende o que se ve moito terreo

San Román
Latín:
-sub romanum = xunto ó romano
-sub remaneum = xunto á parada, habitación, descanso
San Román = soldado que se convertíu
San Román = santo sin cara
San Román = comodín para resolver cristianizacións difíciles
A maioría dos San Román están en pequenos montes preto de encrucilladas e vías romanas

A Carreira: lugar de camiños para carros
Cebei: ?
Estebande: afiliación xermánica : "sindi" xenitivo de sindus, e este do gótico sinths, = camiño, expedición militar. Estebo: nome de persoa, que nos fala dun posesor da terra no lugar
Insua: do lat. Insula "terra rodeada de auga", refírese ás veces, máis ca unha illa propiamente dita, a porcións de terreo configuradas polas encostas ou ribeiras de arroios ou mínimas correntes fluviais.(Fernando Cabeza Quiles: Os nomes da terra. de. Toxosoutos. Páx.: 207)
A Lesta: ¿ventos do leste?
Novexilde: Antropónimo xermánico rematado en -hildi o -gildi. Leubegeldi, xenitivo de Leovegildus < PG *Leubegeldaz. → Novegeldi, Novegildus, Novexilde
San Roman: Latín:
-sub romanum = xunto ó romano
-sub remaneum = xunto á parada, habitación, descanso
San Román = soldado que se convertíu
San Román = santo sin cara
San Román = comodín para resolver cristianizacións difíciles
A maioría dos San Román están en pequenos montes preto de encrucilladas e vías romanas
Vilar: lugar pertencente a unha vila rústica
Xermil: Suevo: acabados en mil = célebre, famoso

Vilariño
Pequeño lugar pertencente a unha vila rústica

Cornes: Precéltico= Corn/Carn = pedra, duro
A Igrexa: onde está a igrexa
A Picaraña: orónimo, que fai referencia á forma de pico ou prominencia, dun montículo que se levanta na localidade; pico do celta beccus: puntiagudo
Vilariño: Pequeño lugar pertencente a unha vila rústica

BIBLIOGRAFÍA:
-Fernando Cabeza Quiles: Os nomes da terra. Ed. toxosoutos
-Celtiberia.net